-A +A

Godziny urzędowania

  • Biuro Podawcze: 7:30-15:30 - pn. 7:30-18:00
  • Punkt K​RK: 8:30-15:00 - pn. 8:30-18:00
  • Kasa Sądu: 8:30-15:00 - pn. 8:30-18:00

Najważniejsze Telefony

  • Centrala Sądu: 58 32-13-199
  • Sprawy karne: 58 32-13-268
  • Sprawy cywilne: 58 32-13-269

105-rocznica otwarcia budynku Sądu przy ul. Nowe Ogrody

Historyczny budynek Sądu Okręgowego w Gdańsku mieszczący się przy ul. Nowe Ogrody 30/34 skończył 105 lat. Jego uroczystego otwarcia dokonano 29 października 1910 r., o czym na czołówkach gazet informowała lokalna prasa.
 
  
 
Zbudowany w stylu neorenesansu niderlandzkiego gmach Sądu powstawał w latach 1907-1910 na 110-arowej działce u zbiegu ówczesnych ulic Neugarten (czyli właśnie Nowe Ogrody) i Schutzengang. Teren pod jego budowę zakupiony został już w 1879 r. Wskutek scalenia działek przy ul. Nowe Ogrody 30-34 powstała parcela, na której ostatecznie posadowiono – jak go wówczas nazywano – Pałac Sprawiedliwości. Przed budową obiektu wyburzono zabudowania, które stanowiły prywatne domy oraz budynki firmy Dr. Schuster & Kaehler prowadzącej wytwórnię wód mineralnych oraz handel materiałami aptecznymi i chemikaliami.
 
  
 
Od czasu swojego powstania budynek przeszedł wiele wewnętrznych remontów i przebudów (zlikwidowano zajmujący wiele miejsca system ogrzewania, wiele pomieszczeń straciło swoje pierwotne znaczenie i zostało przeznaczonych do innych celów), jednakże zachowano jego dawny układ. W budynku zachowało się bardzo wiele elementów z epoki (oryginalna stolarka okienna oraz drzwi, wrota drewniane w przejściu między dziedzińcami, etc.). W dużej mierze zachowały się także elementy metalowe – poręcze schodów, lampy, kraty okienne i kraty zasłaniające system wentylacji.
 
        110_lat_budynku_Sądu
 
Ciekawostki:
Pierwotny projekt architektoniczny nieznacznie różni się od ostatecznego wykonania. Nie zrealizowano wieżyczki wieńczącej szczyt dachu nad środkową attyką budynku.
 
Boniowane wejście główne zwieńczone jest rzeźbami dwóch leżących nagich herosów z maczugami, pomiędzy którymi znajduje się kartusz.
 
W części środkowej elewacji od strony ul. Strzeleckiej można do dziś zobaczyć rzeźbę głowy męskiej w koronie. Umiejscowiony poniżej napis sugeruje, że jest to przedstawienie króla Salomona. Napis odnosi się do fragmentu z 1 Księgi Królewskiej (1 Kön Cap III V 25 – 28): 
A wtedy król rozkazał: „Rozetnijcie to żywe dziecko na dwoje i dajcie połowę jednej i połowę drugiej!” Wówczas kobietę, której syn był żywy, zdjęła litość nad swoim synem i zawołała: „Litości, panie mój! Niech dadzą jej dziecko żywe, abyście tylko go nie zabijali!”  Tamta zaś mówiła: „Niech nie będzie ani moje, ani twoje! Rozetnijcie!” Na to król zabrał głos i powiedział: „Dajcie tamtej to żywe dziecko i nie zabijajcie go! Ona jest jego matką!” Kiedy o tym wyroku sądowym króla dowiedział się cały Izrael, czcił króla, bo przekonał się, że jest obdarzony miłością Bożą do sprawowania sądów.
 
Wejście do budynku od strony ul. Strzeleckiej zwieńczone jest tablicą z łacińską inskrypcją: Suum cuique ("Każdemu, co mu się należy").
 
Już na etapie projektowania budynku przy ul. Nowe Ogrody 30/34 zaplanowano skarbiec wyposażony w kasę pancerną, która zachowała się do dzisiaj.
 
Na korytarzach budynku można do dziś odnaleźć umieszczone symetrycznie tzw. lawetarze (forma fontanny – źródełka; dzisiaj już nieczynne).
 
Opracowano na podstawie:
„70 lat Sądu Okręgowego w Gdańsku” (© Sąd Okręgowy w Gdańsku)
 
Materiały graficzne pochodzą ze zbiorów: Archiwum Państwowego w Gdańsku oraz PAN Biblioteki Gdańskiej, a także wydawnictw Danzig und seine Bauten (red. O. Kloeppel, Berlin 1908) oraz Zeitschrift für Bauwesen  (1913).
 
Galeria: